Bezpieczeństwo urządzeń IoT w domu: na co uważać według NASK
Jak chronić domowe urządzenia internetu rzeczy przed przejęciem? Podpowiadamy, co sprawdzić przed zakupem, jak skonfigurować sieć i jak bezpiecznie oddać…
Urządzenia internetu rzeczy (IoT) to sprzęty domowe połączone z siecią, które zbierają i wymieniają dane, a ich bezpieczeństwo zależy przede wszystkim od tego, jak je wybierzemy i skonfigurujemy.
Skala zjawiska rośnie szybko. Według danych na koniec 2025 roku na świecie działa ponad 21 mld urządzeń IoT, a prognozy zakładają, że za 10 lat ich liczba sięgnie 50 mld. Każdy taki sprzęt w mieszkaniu to kolejny punkt, przez który ktoś z zewnątrz może próbować dostać się do domowej sieci.
Czym są urządzenia IoT i dlaczego wymagają uwagi?
Do urządzeń IoT zaliczamy wszystko, co łączy się z internetem i wymienia informacje: kamery, czujniki, inteligentne gniazdka, żarówki, odkurzacze-roboty czy sprzęty kuchenne sterowane aplikacją w telefonie. Wygoda ma swoją cenę, bo im więcej danych sprzęt zbiera, tym więcej trzeba o nim wiedzieć.
| Wskaźnik | Wartość (dane z materiału) |
|---|---|
| Liczba urządzeń IoT na świecie (koniec 2025) | ponad 21 mld |
| Prognoza liczby urządzeń IoT za 10 lat | 50 mld |
Według NASK, który przygotował specjalny poradnik o zagrożeniach IoT, głównym problemem jest łatwość, z jaką przestępca może połączyć się z urządzeniem, jeśli nie zadbano o podstawowe zabezpieczenia.
Jakie zagrożenia niesie przejęcie domowej kamery lub robota sprzątającego?
Najbardziej oczywisty scenariusz to przejęcie obrazu z domowej kamery. Osoba trzecia zyskuje wtedy wgląd w to, co dzieje się w pomieszczeniach, a często także w rytm dnia domowników.
Mniej oczywiste jest ryzyko związane z robotami sprzątającymi. Sprzęt, który mapuje mieszkanie, może ujawnić jego układ pomieszczeń. Dla kogoś planującego włamanie taka informacja bywa cenniejsza niż sam obraz z kamery, bo pokazuje, gdzie znajdują się wejścia, meble i miejsca, do których łatwo dotrzeć.
Jak sprawdzić urządzenie IoT przed zakupem?
Najwięcej problemów da się uniknąć, zanim sprzęt trafi do domu. Zalecana kolejność działań wygląda następująco:
- Przeczytaj opinie użytkowników i instrukcję producenta, zwracając uwagę na opisy dotyczące zabezpieczeń.
- Sprawdź publiczną bazę CVE, w której są rejestrowane znane luki w oprogramowaniu.
- Ustal, jakie dane urządzenie gromadzi i czy są one potrzebne do jego działania.
- Zorientuj się, czy producent regularnie wydaje aktualizacje. Sprzęt bez wsparcia z czasem staje się coraz bardziej podatny na ataki.
Jak zabezpieczyć sieć i sprzęty w domu?
Po zakupie najważniejsze są dwie rzeczy: sieć Wi-Fi oraz oprogramowanie urządzeń. NASK zaleca stosowanie protokołu WPA3, który chroni domową sieć przed atakami z zewnątrz. Starsze zabezpieczenia warto zastąpić nowszym, jeśli router na to pozwala.
Równie ważne są aktualizacje. Trzeba regularnie instalować nowe wersje oprogramowania w samych sprzętach oraz w aplikacjach, którymi nimi zarządzamy na telefonie. Warto ustawić przypomnienie, bo łatwo o tym zapomnieć, zwłaszcza przy urządzeniach rzadko używanych.
Dobre nawyki na co dzień
- Zmieniaj domyślne hasła do kamer i czujników na unikalne.
- Wyłączaj funkcje, z których nie korzystasz, np. zdalny podgląd.
- Trzymaj inteligentne sprzęty w osobnej sieci gościnnej, jeśli router to umożliwia.
Jak bezpiecznie pozbyć się starego urządzenia IoT?
Oddając, sprzedając lub wyrzucając sprzęt, trzeba pamiętać, że nadal może on przechowywać dane i powiązania z kontem. NASK wskazuje dwa kroki, których nie wolno pominąć:
- Przywróć ustawienia fabryczne, aby usunąć konfigurację i zapisane informacje.
- Usuń urządzenie z powiązanych aplikacji i kont, żeby nowy użytkownik lub osoba trzecia nie miała do niego dostępu.
Dopiero po tych czynnościach sprzęt można bezpiecznie przekazać dalej.
Co to oznacza dla Ciebie
Inteligentny dom daje wygodę, ale każdy nowy sprzęt podłączony do sieci zwiększa powierzchnię, którą trzeba chronić. Przy zakupie warto traktować bezpieczeństwo jak jedno z kryteriów obok ceny i funkcji: sprawdź dane, które zbiera urządzenie, i to, jak często producent je aktualizuje. Po instalacji zadbaj o sieć WPA3 i regularne aktualizacje. Przy pozbywaniu się sprzętu nie zapomnij o przywróceniu ustawień fabrycznych i usunięciu go z aplikacji. Te kilka czynności dotyczy każdego domu z kamerą, robotem sprzątającym czy inteligentnym gniazdkiem.
Najczęstsze pytania
Czym są urządzenia IoT w domu?
Urządzenia IoT to wszystkie sprzęty połączone z siecią, które zbierają dane i je wymieniają z innymi urządzeniami lub usługami. Należą do nich m.in. kamery, odkurzacze-roboty i inteligentne gniazdka.
Czy domowa kamera IoT może zostać przejęta przez hakera?
Tak, jeśli urządzenie nie jest odpowiednio zabezpieczone, osoba trzymająca się poza domem może połączyć się z nim i przejąć obraz. Dlatego konfiguracja i aktualizacje mają tak duże znaczenie.
Jak sprawdzić, czy urządzenie IoT jest bezpieczne przed zakupem?
Warto przeczytać opinie i instrukcję, sprawdzić publiczną bazę CVE oraz ustalić, jakie dane sprzęt gromadzi i jak często producent wydaje aktualizacje.
Jaki standard Wi-Fi wybrać, by chronić sieć z inteligentnymi sprzętami?
NASK zaleca używanie WPA3, który utrudnia ataki z zewnątrz na domową sieć bezprzewodową.
Jak bezpiecznie oddać lub sprzedać stare urządzenie IoT?
Przed pozbyciem się sprzętu przywróć ustawienia fabryczne i usuń urządzenie z powiązanych aplikacji, aby nowy właściciel nie miał dostępu do twoich danych.
Na podstawie: MamBiznes.pl. Tekst opracowany redakcyjnie.